Luster kommune si største stoltheit er Urnes Stavkyrkje, som blei bygd på 1130-talet. Dette er Noregs eldste stavkyrkje og vart teken med på Unesco si verdsarvliste i 1979, noko som gjer denne kyrkje til ei av verdas største kulturskattar saman med bl.a. pyramidane i Egypt. Kyrkja ligg øverst i bygda Urnes 25 km frå Skjolden på sørsida av Lustrafjorden.
Det er òg mogeleg å ta ferje over Lustrafjorden til Ornes frå Solvorn.
Då kyrkje vart bygd, vart deler av ei eller mulegens to eldre kyrkjer brukt, noko nordportalen (bilete nederst på sida) vitnar om. Dei rike og unike utskjæringane i nordportalen er kalla Urnesstilen og stammar frå slutten av vikingtida på 1025-1100 talet. Typisk for Urnesstilen var bruken av lykjer i komposisjonen, kontrasten mellom breide og smale linjer og dei flytande omrissa i motiva. Urnesdekoren viser at byggherrane måtte vere rike, og sansynleg vart kyrkja bygd som ei privat kyrkje for det rike Ornes-godset, som var det største og rikaste godset i Indre Sogn.
Indre Sogn kan virke avsides, men var faktisk eit tyngdepunkt for Noregs økonomi under vikingtida og tidleg middelalder. Rett ovanfor stavkyrkja finns to store gravhaugar og ein bauta frå vikingtida, noko som vitnar om at det har budd storfolk her lenge før kristendommen kom til landet.
Urneskyrkja slik den står, er ei romansk stavkyrke. Koret fekk eit tilbygg på 1600-talet og opprinneleg hadde kyrkja ein svalgong rundt heile bygningen. Ein har funne ut at svalgongen var i dåreg forfatning, og vart revet på 1700-talet. Berre på vestsida, foran inngangen, står det litt att. Innsetjing av nye vindauge i skipet stammar truleg frå samme tid. 1100-tals kyrkja hadde eit rektangulært skip til menigheita og eit rett avslutta kor.
Etter reformasjonen blei det installert kyrkestolar til menigheita (før den tid måtte folk stå oppreist), preikestol i 1695, og ei ny altertavle i koret i 1699. Det nye kortilbygget frå 1600-talet blei dekorert med rankedekor og ståande apostlar. Kvar av apostlane bærer ei innskrift på latin som siterer setningar frå credo – trusbekjennelsen.
I Bergen Museum finst "Urnes-madonnaen" frå 1150-1200, som er ein vakker og måla treskulptur skoren ut i tresorten selje (sjå bilete oppe til høgre), eit munkehovud frå kring 1200 , og ein 78 cm høg skulptur frå 1180 som antan framstiller Jesus eller Olav den heilage.
Kyrkja er no eigd av Fortidsminneforeninga, og vert brukt til kyrkjelege handlingar av og til, som f.eks.bryllaup.
| Omvisning |
Prisar |
Sesong: 07.06. - 31.08.
Opningstider: kl.10.30 - 17.30
Tinging av omvising:
Marit Bøen, tlf. 57 68 39 45
E-mail:
This e-mail address is being protected from spam bots, you need JavaScript enabled to view it
|
Enkeltbill. o/16år kr. 45 |
| Gruppe (min.15)/ honnør kr. 40 |
| Fambill. (foreldre med born u/18) kr. 90 |
| Student m/legitimasjon/ born kr. 30 |
| Fellesbillett for Urnes/ Gaupne kr. 65 |
|
|
|
Last Updated ( tysdag , 27 mars 2007 )
|
 "icdahl150.jpg")
Urnes madonnaen på historisk museum i Bergen
